آینده مبهم برای سرمایهگذاران
بهترین استراتژی در بحران
احسان خاتونی، کارشناس بازار سرمایه به بررسی وضعیت جاری بازار سهام پرداخت و گفت: بهرغم اینکه در بازگشایی بازار شنبه حدود ۷ همت صف خرید در بازار مشاهده میشد، اما این حجم خرید همان در پیشگشایش فرو ریخت. بازگشایی بازار اگرچه مثبت بود، اما بهتدریج فشار فروش و عرضه افزایش یافت و در ادامه شاهد منفی شدن شاخص کل، افزایش خروج نقدینگی حقیقیها از بازار و خروج پول هوشمند بودیم. این رویه تا اواخر زمان معاملات ادامه داشت. بازگشایی نمادهای خودرویی که انتظار میرفت بتواند روند بازار را مثبت کند، با توجه به اخباری که از واگذاری تودلیها و افزایش نرخها منتشر شده بود، در پیشگشایش، بازگشایی مطلوبی نداشت. البته به نظر میرسد بازگشایی این نمادها به روز کاری دیگر موکول شود.
به هر حال، این روزها با افزایش ریسکهای سیاسی و تشدید تنشهای ژئوپلیتیک، شاهد یکی از ضعیفترین مقاطع بازار در بورس اوراق بهادار تهران هستیم. تا زمانی که این تهدیدها و ابهامات وجود دارد، به نظر نمیرسد سرمایهگذار تمایلی به پذیرش ریسک خرید در بازار سهام داشته باشد. این در حالی است که بازار سهام با دلار فعلی نیما، یا همان تالار دوم، بهشدت ارزنده است و تاکید میشود که بهشدت ارزنده است؛ اما متاسفانه این ریسکها تاثیر بسیار زیادی بر تصمیم سهامداران و سرمایهگذاران گذاشته است. لازم به ذکر است که این ریسکها کاملا منطقی هستند و به بیاعتمادی ارتباطی ندارد، بلکه با یک تصمیمگیری عقلایی مواجه هستیم. در تمام بازارهای دنیا، زمانی که ریسک بزرگ و ابهام جدی وجود داشته باشد، پول هوشمند وارد بازار نمیشود.
این کارشناس بازار سرمایه با توجه به شرایط فعلی پیشنهاد کرد: شاید بهترین استراتژی در این مقطع نقد بودن باشد و در حقیقت، هیچ کاری نکردن میتواند بهترین تصمیم در شرایط ابهام باشد. حتی خرید داراییهای کمریسکی نظیر طلا نیز در این فضای پرریسک میتواند چالش داشته باشد، سهام نیز نسبت به طلا ریسک بیشتری خواهد داشت. در همین راستا، شاهد خروج پول از صندوقهای با درآمد ثابت نیز هستیم که بهصورت روزانه اتفاق میافتد و در این روزها تشدید شده است. با توجه به ترس بازار از آغاز نوعی درگیری یا جنگ و با در نظر گرفتن تجربه جنگ ۱۲ روزه و بسته بودن بازار، پول هوشمند حتی ترجیح میدهد در این صندوقها نیز حضور نداشته باشد و عمدتا یا به سپردههای بانکی منتقل میشود یا بهصورت وجه نقد در حسابهای کارگزاری باقی میماند.
وی افزود: بهترین استراتژی در این شرایط قطعا این است که با درصدی از سرمایه، در بازارها حضور داشته باشیم. افراد ریسکپذیر میتوانند درصد بیشتری، حتی تا حدود ۵۰ درصد سرمایه را به سرمایهگذاری اختصاص دهند. در این میان، تشکیل پرتفو و خرید پلهای بهترین استراتژی در این شرایط است. میتوان در بازارهای مختلفی سرمایهگذاری کنیم؛ بازار طلا، سهام، حتی ملک و صندوقهای کالایی. اینها بازارهایی هستند که در این شرایط میتوان با سرمایه اندک در آنها حضور داشت تا از این دوره ابهام عبور کنیم و به شرایط باثباتتری برسیم. در آن مقطع، میتوان با اطمینان بیشتر، درصد سرمایهگذاری را افزایش داد و تصمیمات بهتری اتخاذ کرد.
دو عامل اثرگذار بر بورس تهران
محمدرضا بیکزاده، کارشناس بازار سرمایه نیز گفت: به نظر من تا پایان سال، دو مؤلفه بیشترین اثر را بر وضعیت بازار سهام خواهند داشت. اولین و مهمترین عامل، بحث تشدید و رخ دادن تنش یا مذاکره است؛ موضوعی که بازار بیشترین تاثیر را از آن پذیرفته و معاملات منفی که در حال حاضر شاهد آن هستیم، بیش از هر چیز ناشی از پررنگتر شدن سناریوی وضعیت جنگی و بهطور کلی فضای عدم قطعیت حاکم بر بازار است.
وی افزود: دومین عاملی که بازار از آن اثر منفی گرفته، نرخ بهره بالاست. دیروز روی تابلوی معاملاتی، نرخ اوراق اخزا حدود ۴۰ درصد ثبت شد؛ نرخی که سابقه نداشته و بالاترین عددی است که تاکنون روی تابلوی معاملات اوراق مشاهده کردهایم. وقتی نرخ اوراق روی تابلوی رسمی به ۴۰ درصد میرسد، طبیعتا در اوراق پیمانکاری این نرخ حتی بالاتر هم میرود. اگر این نرخ ۴۰ درصدی را مبنا قرار دهیم، عملا P/E بدون ریسک بازار حدود ۲.۵ واحد میشود. در چنین شرایطی، سرمایهگذار ترجیح میدهد منابع خود را در این اوراق سرمایهگذاری کند تا اینکه وارد یک بازار پرریسک مانند بازار سهام شود. بنابراین به نظر من این دو عامل بیشترین تاثیر را بر معاملات بازار سهام گذاشتهاند و تا زمانی که ریسک مربوط به افزایش تنش یا مذاکره برطرف نشود، بعید است سرمایه سنگینی وارد بازار سهام شود. سطح بالای عدم قطعیت باعث شده سرمایهگذار رغبت چندانی برای ورود جدی به بازار سهام نداشته باشد.
کارشناس بازار سرمایه اضافه کرد: اما اگر بهصورت کلیتر به موضوع نگاه کنیم و فرض بگیریم این ریسکها را کنار بگذاریم، سوال این است که بازار سهام از نظر ارزندگی در چه سطحی قرار دارد. پاسخ روشن است؛ قیمتها در حال حاضر بسیار ارزنده هستند. با این فرض که در سال آینده بخشی از این ابهامها برطرف شود و به یک ثبات نسبی برسیم، سهام در صنایع مختلف بازار از منظر سرمایهگذاری بسیار جذاب و قابل بررسی هستند. برای سرمایهگذاری که افق یکساله را در نظر میگیرد، فرصتهای مناسبی در بازار سهام دیده میشود.
در مجموع میتوان گفت با توجه به اتفاقاتی که رخ داده و دو عاملی که عرض شد، بازار با یک تخفیف گسترده مواجه شده و نوعی حراجی در بازار شکل گرفته است. اینکه روز آخر این حراجی چه زمانی باشد و این تخفیفها تا کجا ادامه پیدا کند، به شرایط کلی بازار و نسبت عرضه و تقاضا بستگی دارد. در مجموع، در حال حاضر با توجه به این دو ریسک اصلی، بازار سهام با یک تخفیف کلی بسیار مناسب همراه شده است و اینکه این تخفیف تا کجا ادامه پیدا میکند، وابسته به شرایط کلی بازار خواهد بود.
