کانال چهار میلیون واحد باز هم از دست رفت
سایه سنگین سیاست بر بورس
در بورس شنبه چه گذشت؟
نماگرهای بازار سرمایه در جریان معاملات روز شنبه، چرخشی معنادار از محدوده مثبت به منفی را به ثبت رساندند؛ چرخشی که بیش از هر چیز از تغییر تدریجی موازنه قدرت میان خریداران و فروشندگان حکایت داشت. در نیمه نخست دادوستدها، فضای بازار کموبیش متعادل و متمایل به تقاضا بود، اما با گذر زمان و ورود سفارشهای فروش در نیمه دوم، مسیر حرکت شاخصها تغییر کرد و در نهایت این تشدید عرضهها به شکست یکی از مهمترین سطوح حمایتی شاخص کل انجامید.
شاخص کل در پایان معاملات دیروز با افت ۱.۰۸ درصدی معادل ۴۳ هزار واحد، سطح کلیدی ۴میلیون واحدی را از دست داد و در عدد ۳میلیون و ۹۸۶ هزار واحد متوقف شد. این محدوده طی روزهای گذشته بهعنوان یک حمایت معتبر تکنیکال عمل کرده و مانعی در برابر تعمیق اصلاح قیمتی بود؛ از همینرو از دست رفتن آن میتواند در کوتاهمدت انتظارات اصلاحی را تقویت کند، مگر آنکه در روزهای پیشرو شاخص بتواند بار دیگر این سطح را بازپسگیری کرده و بالای آن تثبیت شود. اهمیت این مرز بیش از آنکه صرفا عددی باشد، به اثر روانی آن بر رفتار معاملهگران و سیگنالدهی به جریان نقدینگی بازمیگردد.
شاخص هموزن نیز با افت ۰.۵۱ درصدی تا سطح یک میلیون واحد عقب نشست؛ سطحی که برای سهام کوچک و متوسط جنبهای تعیینکننده دارد و حفظ یا از دست رفتن آن میتواند جهت کلی بازار را در کوتاهمدت تحتتاثیر قرار دهد. ارزش معاملات بر اساس محاسبات «دنیای اقتصاد» با ۲درصد رشد نسبت به روز سهشنبه در سطح ۱۱ هزار و ۷۳۷میلیارد تومان به ثبت رسید که در قیاس با میانگینهای اخیر عددی قابل قبول ارزیابی میشود و نشان میدهد گردش نقدینگی همچنان در بازار جریان دارد، هرچند کیفیت این نقدینگی بیش از آنکه در سمت خرید متمرکز باشد، به جابهجایی میان نمادها شباهت دارد.
در عین حال، سیگنال نگرانکننده معاملات
روز گذشته به رفتار معاملهگران حقیقی مربوط میشود؛ جایی که خروج ۱۴۶۴میلیارد تومان پول حقیقی در پایان بازار به ثبت رسید و بر غلبه نگاه محتاطانه در میان سرمایهگذاران خرد تاکید کرد. از مجموع ۶۳۵ نماد معاملهشده نیز ۷۸ درصد در محدوده منفی تابلو قرار گرفتند؛ آماری که بهخوبی فراگیری فشار فروش را در کلیت بازار نشان میدهد و بیانگر آن است که افت شاخصها محدود به چند نماد شاخصساز نبوده است.
نکته قابلتوجه دیگر، تغییر محسوس آرایش سفارشها در طول جلسه معاملاتی بود. در دقایق ابتدایی، ارزش سفارشهای خرید بر فروش برتری داشت و این موضوع امید به تداوم روند مثبت را زنده نگه میداشت؛ اما با نزدیک شدن به ساعات پایانی، ورق برگشت و ارزش سفارشهای فروش با ثبت ۱.۷ همت حدود ۳۰۰میلیارد تومان بیش از سفارشهای خرید قرار گرفت. این چرخش تدریجی، تصویر روشنی از افزایش قدرت فروشندگان و تضعیف انگیزه خریداران در انتهای بازار ارائه میدهد؛ الگویی که در صورت تکرار در روزهای آینده میتواند دامنه نوسانات منفی را گستردهتر کند.
بورس اسیر ترس جنگ
محمد خبریزاد، تحلیلگر ارشد بازار سرمایه در تشریح وضعیت معاملات دیروز بورس اظهار کرد: میتوان گفت روز گذشته بازار در بدترین حالت ممکن به پایان رسید. بازار مثبت آغاز شد، اما هرچه به جلو رفتیم میزان عرضهها بیشتر شد و تقریبا از اواسط بازار به بعد، با انتشار یکی، دو خبر و بازگشایی چند نماد، اوضاع وخیمتر شد و در نهایت بازار با پایانی کاملا خونین بسته شد.
این تحلیلگر گفت: در پایان هفته گذشته، یعنی سهشنبه نیز با جو منفی در بازار مواجه بودیم. دلیل اصلی هم این بود که دو تا سه روز تعطیلی در پیش بود و افراد ترجیح میدادند با خیال راحتتری وارد تعطیلات شوند. از سوی دیگر، همچنان بحث اخبار سیاسی و مذاکرات میان ایران و آمریکا و همچنین احتمال بروز جنگ، مهمترین خبری است که بازار به آن وزن میدهد.
وی گفت: در پایان هفته گذشته اخباری منتشر شد که مهمترین آن برگزاری دور دوم مذاکرات ایران و آمریکا در ژنو در اواسط این هفته بود. با انتشار این خبر، دیروز بازار کار خود را تقریبا مثبت آغاز کرد، اما در ادامه هم عرضهها در بازار افزایش یافت و هم خبری از مجلس منتشر شد. بر اساس این خبر، تاجگردون، رئیس کمیسیون تلفیق بودجه ۱۴۰۵ در صحن علنی مجلس اعلام کرد به دلیل تطبیق ارقام درآمدی و هزینهای، ناچار به حذف برخی معافیتهای مالیاتی در بودجه هستند. این موضوع بهعنوان یک خبر منفی به بازار اضافه شد و در شرایطی که بازار خود از قبل دچار ضعف بود، فشار فروش را بیشتر کرد.
خبریزاد بیان کرد: در یک ساعت پایانی بازار نیز دو نماد ایرانخودرو و سایپا بازگشایی شدند که تشکیل صف فروش برای این نمادها پس از بازگشایی، عملا بازار را آچمز کرد. اوضاع بازار از لحاظ بنیادی واقعا خوب است. اگر عرضههای اولیه را کنار بگذاریم، ارزش دلاری بازار حتی به سطوحی پایینتر از دوران جنگ ۱۲ روزه رسیده است و بازار کاملا یک گارد منفی به خود گرفته است. این در حالی است که در فاصله جنگ ۱۲ روزه تا روز گذشته، نرخ دلار تقریبا ۱۰۰ درصد رشد داشته، اما بازار نهتنها رشد نکرده بلکه از آن سطح هم پایینتر قرار دارد.
این تحلیلگر بیان کرد: با توجه به اینکه نرخ دلار نیما از حدود ۷۰ هزار تومان به محدوده ۱۳۵ هزار تومان رسیده، همچنان بازار در کف نسبتهای ارزشی خود قرار دارد و عوامل متعددی بازار را در سطوح حمایتی نگه داشته است. با این حال، سرمایهگذاران میترسند و پول در بازار از ترس وقوع جنگ یا اتفاقات ناگوار، عقبنشینی کرده است. هرچه این روند فرسایشی و طولانیتر شود، افت بازار نیز عمیقتر خواهد شد.
خبریزاد گفت: به اعتقاد من، در چنین شرایطی صندوقها، حقوقیهای بزرگ و سهامداران عمده باید وارد عمل شوند و به جمعآوری سهام بپردازند. اگر فرض ما این باشد که جنگی رخ نخواهد داد و زیرساختی آسیب نخواهد دید، بازار در جایگاه ارزندهای قرار دارد و این قیمتها ممکن است شش ماه دیگر حسرتبرانگیز باشند. با این حال، نبود تقاضا و فضای ترس، بدترین سناریو را برای بازار سرمایه رقم زده است.
وی افزود: نکته قابلتوجه این است که روز گذشته حتی در بازار دلار نیز روند نزولی حاکم بود. اگر قرار باشد اخبار سیاسی منفی باشد، انتظار میرود اثر آن ابتدا در بازار ارز نمایان شود، درحالیکه چنین اتفاقی رخ نداد؛ اما با این وجود سهامداران از ترس در حال فروش هستند. به نظر من نمیتوان ایرادی به سهامداران خرد گرفت؛ اکنون مقطعی است که حقوقیهای بزرگ و صندوقهای حمایتی باید به کمک بازار بیایند و شرایط را مدیریت کنند.
خبریزاد معتقد است در حال حاضر حمایتها نباید صرفا بر چند نماد بزرگ تمرکز شود. هرچند دیروز حمایتهایی روی تابلو دیده میشد، اما این حمایتها محدود به سه تا چهار نماد شاخصساز بود و سایر نمادها حمایت خاصی را تجربه نکردند. امیدواریم در روزهای آینده با انتشار اخبار مثبت سیاسی، شرایط بازار بهبود یابد و بتوانیم تا حدی از این وضعیت نامطلوبی که در آن گرفتار شدهایم خارج شویم.
خریداران کمجان، فروشندگان پرقدرت
احمد اشتیاقی، تحلیلگر ارشد بازار سرمایه، در ارزیابی وضعیت معاملات بورس اظهار کرد: بازار به دلیل فضایی که پیرامون مذاکرات ایجاد شد و اعلام طرفین ایران و آمریکا مبنی بر برگزاری دور دوم مذاکرات در آینده نزدیک ــ که این خبر اواخر هفته گذشته منتشر شد ــ تا حدی از بدبینی جنگی فاصله گرفت. به نظر میرسید این خبر باعث شد مقداری از آن نگاه منفی و نگرانیهای جنگی بازار کاسته شود و نخستین قیمتهایی که دیروز، در مچینگهای ابتدایی شکل گرفت، نسبت به قیمتهای چهارشنبه و سهشنبه با رشد همراه بود.
وی ادامه داد: با این حال، هرچه از زمان معاملات گذشت، بهتدریج فروشندگان در بازار ظاهر شدند و بازار را از محدوده مثبت به سمت منفی سوق دادند. این موضوع نشان میدهد که همچنان شرایط سیاسی عامل اصلی روند معاملات است و اصلاحی هم که بازار تجربه میکند، بهطور کامل منشأ سیاسی دارد؛ چرا که به دلیل ابهامی که ایجاد شده و این احتمال که مذاکرات به نتیجه نرسد و در نهایت شرایط به سمت فضای جنگی برود، بازار عملا فاز جنگی به خود گرفته است.
اشتیاقی گفت: با وجود این شرایط، حجم معاملات دیروز به نظر من مناسب و از حجم معاملاتی که روز سهشنبه انجام شد بیشتر بوده است. این موضوع نشان میدهد که حتی در روندهای منفی نیز بازار خریدار دارد، هرچند در فضایی که ایجاد شده و ترسی که میان فعالان بازار به وجود آمده، خریدار قدرت لازم را نداشت تا دیروز بتواند بر فروشندگان غلبه کند. در ابتدای صبح حضور خریداران پررنگ و رو به بالا بود، اما در نهایت آنچه محقق شد، دست برتر فروشندگان بود و به نوعی میتوان گفت بازار روندی منفی به خود گرفت.
اشتیاقی گفت: قاعدتا با نوع معاملاتی که دیروز شاهد بودیم، نمیتوان انتظار داشت که امروز بازار یک روند مثبت پرقدرت را آغاز کند. دیروز بسیاری از صفهای فروش جمع نشد و همچنین در تعداد زیادی از سهام، قیمت پایانی بالاتر از آخرین قیمت معامله بود که این موضوع خود میتواند باعث شود حداقل در ابتدای معاملات امروز بازار با منفی آغاز شود. با این حال، ممکن است در ادامه اگر خریدار قدرتمندی وارد شود و نقدینگی مناسبی به بازار بیاید، شرایط تا حدودی تغییر کند.
این تحلیلگر گفت: نکته قابلتوجه این است که دیروز نرخ دلار آزاد نیز به زیر ۱۶۰ هزار تومان آمد که نشان میدهد حداقل بازار ارز نسبت به مذاکرات خوشبینی بیشتری نسبت به بازار سرمایه دارد. شاید همین اتفاقی که در بازار دلار رخ داد، باعث شود بازار امروز اندکی شرایط خوشبینانهتری به خود بگیرد و شاخص چهار میلیون واحد را پس بگیرد و یک روند افزایشی را تا روز سهشنبه تجربه کند؛ بهطوریکه بازار در حالتی متعادل و اندکی مثبت مورد معامله قرار گیرد. بدون تردید خروجی نشست بعدی میتواند نقش بسیار موثری در رفع ابهام فعالان بازار داشته باشد.
وی گفت: قاعدتا اگر نشست دوم با آمریکا به برگزاری نشست سوم منتهی شود، به نظر من این موضوع میتواند عامل بسیار مثبتی باشد تا بازار از فاز بدبینی خارج شده و وارد فاز خوشبینی شود و یک روند افزایشی مناسب را تجربه کند. با توجه به این موضوع و نزدیکی به پایان هفته، احتمالا تکلیف این ابهامات روشنتر خواهد شد و به نظر میرسد فعالان بازار سرمایه که عمدتا نقدینگی خود را به صندوقهای درآمد ثابت منتقل کردهاند، منتظر تعیین تکلیف این شرایط میمانند و پس از آن استراتژی خرید خود را مشخص خواهند کرد.
