بودجه حملونقل زیر ذرهبین مرکز پژوهشها
مرکز پژوهشهای مجلس در گزارش اخیر خود به بررسی لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ کشور در بخش حملونقل پرداخته است. با وجود رشد قابل ملاحظه اعتبارات حوزه حملونقل و برخی اصلاحات ساختاری، اما ابهامات جدی در حوزه ایمنی و تخصیص منابع وجود دارد. بنابر گزارش بازوی پژوهشی مجلس، مجموع اعتبارات تملک دارایی سرمایهای بخش حملونقل از حدود ۶۴ هزار میلیارد تومان در سال جاری به ۸۶ هزار میلیارد تومان در لایحه ۱۴۰۵ رسیده است که رشد ۳۴ درصدی را نشان میدهد. در بخش شرکتهای دولتی، اما جهش بسیار بزرگتری دیده میشود. اعتبارات این شرکتها از ۲۲۳هزار میلیارد تومان در سال جاری، به ۷۰۵هزار میلیارد تومان در لایحه ۱۴۰۵ رسیده و رشد ۲۱۶ درصدی خواهد داشت. با این حال، یکی از مهمترین ابهامهای لایحه نیز در همین بخش قرار دارد.
طبق گزارش مرکز پژوهشها، از این رقم، حدود ۳۲۵ هزار میلیارد تومان ذیل برنامه توسعه حملونقل درج شده، اما دستگاه دریافتکننده آن مشخص نیست. از دیگر نقاط قوت ذکر شده در گزارش مرکز پژوهشها، افزایش ۲۰۰ درصدی اعتبارات احداث کریدور بزرگراهی نوار ساحلی جنوب کشور و بهسازی راه اصلی زاهدان–ایرانشهر و راسک–رستمآباد و چابهار–ایرانشهر نسبت به بودجه سال جاری است که نقش موثری در توسعه اقتصاد دریامحور دارد. اعتبار ۲۵ هزار میلیارد تومانی از محل عوارض جبران خسارت وارد شده به جادهها، موضوع بند الف ماده ۵۹ قانون برنامه پیشرفت نیز از سوی بازوی پژوهشی مجلس در حوزه حملونقل مطلوب ارزیابی شده است. یکی دیگر از نقاط قوت لایحه از نگاه مرکز پژوهشها، افزودن جدول ۲۷ به بودجه است؛ جدولی که با هدف شفافسازی اعتبارات اجرای برنامه عملیاتی ارتقای ایمنی راهها ذیل بند «ت» ماده ۵۹ قانون برنامه هفتم تنظیم شده است. بر اساس قانون برنامه هفتم، دولت موظف به: تشکیل جلسات شورای عالی حملونقل و ایمنی، تصویب برنامه عملیاتی ارتقای ایمنی و تامین اعتبار اجرای این برنامه در بودجههای سنواتی است.
گزارش مرکز پژوهشها تاکید میکند دو گام نخست تا حدی اجرا شده، اما تامین اعتبار تا پیش از لایحه ۱۴۰۵ بهطور جدی دنبال نشده بود و جدول ۲۷ را میتوان نخستین گام در اصلاح ساختار بودجه ایمنی دانست. با این حال در این جدول، ردیف «اجرای اقدامات اولویتدار برنامه عملیاتی ایمنی راهها» با اعتبار ۲ هزار میلیارد تومان درج شده، اما دستگاه دریافتکننده آن مشخص نیست.
