رکود صنعت مبلمان در فصل فروش

نایب رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان مبلمان با اشاره به تغییر مبنای نرخ ارز و افزایش ۸۰درصدی قیمت مواد اولیه از رشد دوبرابری قیمت محصولات نهایی خبرمی‌دهد و درعین‌حال به ظرفیت این حوزه اشاره می‌کند که در صورت همراهی برای تامین مواد اولیه قابلیت صادرات گسترده مبلمان را دارا است.

علی رسول‌زاده، نایب رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان مبلمان ایران در گفت‌وگو با «دنیای اقتصاد» بیان کرد: تامین مواد اولیه به کندی در حال انجام است و بعضا بین ۸ تا ۱۰ ماه زمان در صف تخصیص ارز صرف می‌کنیم. متاسفانه بحث بهینه‌سازی مصرف ارز، اجازه ثبت‌سفارش برای مواد اولیه صنعت را از تولیدکنندگان گرفته است. وضعیت تخصیص ارز فشار مستقیمی بر تولید وارد کرده است. زمانی که واردات مواد اولیه با تاخیر انجام می‌شود و این نهاده‌ها دیر به دست تولیدکننده می‌رسد، این موضوع هزینه‌هایی را به تولیدکنندگان تحمیل می‌کند و در نتیجه تامین سفارش‌ها با تاخیر انجام می‌شود. وی با اشاره به این که واردات محصول نهایی در حوزه مبلمان حدود ۱۰ سال است که کاملا ممنوع شده است، گفت: تقریبا ۴۰درصد از مواد اولیه مصرفی مبلمان از جمله ام‌دی‌اف خام، روکش‌های متنوع، کاغذ، پی‌وی‌سی، چسب، پارچه و اقلام مشابه وارداتی است. البته در حوزه ام‌دی‌اف و پارچه، تولید داخلی هم داریم، اما برای تامین کامل نیاز بازار واردات هم انجام می‌شود.

افزایش ۸۰درصدی قیمت مواد اولیه

این فعال صنعت مبلمان با تاکید بر این که تعطیلی یا کاهش تولید واحدها، مختص این دوره نیست و در دوره‌های مختلف وجود داشته، گفت: بحث تامین سرمایه در گردش شرایط را برای تولیدکنندگان سخت‌تر کرده است. حدود یک ماه پیش، ارز از تالار اول به تالار دوم مرکز مبادله منتقل شد. وقتی چنین اتفاقی رخ می‌دهد، تولیدکننده برای همان میزان تولید ماه قبل باید حدود ۸۰درصد نقدینگی بیشتری تامین کند. از طرف دیگر، بانک‌ها هم بسیار سخت‌گیرانه عمل می‌کنند و تسهیلات جدیدی ارائه نمی‌دهند. کمبود سرمایه در گردش ممکن است منجر به تعطیلی برخی واحدهای تولیدی شود.

رابطه افزایش نرخ مواد اولیه با قیمت محصول نهایی کاملا مستقیم است. برای مثال قبلا پارچه‌ با قیمت متری یک دلار و نرخ ۷۵هزار تومان خریداری می‌شد، اما امروز همان پارچه یک دلاری با نرخ ۱۳۰هزار تومان تامین می‌شود. این افزایش قیمت برای ام‌دی‌اف، رنگ، چسب، روکش و تمام مواد اولیه صدق می‌کند. قیمت مواد اولیه حدود ۸۰درصد افزایش یافته است، با در نظر گرفتن ضرایبی مانند خواب سرمایه، احتمالا قیمت محصولات نهایی تا دو برابر افزایش پیدا کند.

افت ۵۰درصدی تقاضا

رسول‌زاده درخصوص وضعیت تقاضا گفت: اگر وضعیت تقاضا عادی بود، افزایش قیمت‌ مبلمان می‌توانست به مراتب شدیدتر باشد. اما به دلیل شرایط فعلی، تقاضا برای خرید مبلمان و تعویض آن کاهش پیدا کرده است. این کاهش تقاضا به ‌طور مستقیم تولید را تحت‌تاثیر قرار داده است. همکاران ما در حوزه تولید و توزیع صنعت مبلمان به ‌شدت گلایه‌مند هستند. به نظرمی‌رسد میزان تقاضا حدود ۵۰درصد افت کرده است. البته به‌ طور سنتی در ماه‌های پایانی سال و نزدیک به عید نوروز، سفارش‌ها افزایش پیدا می‌کند و این الگو همچنان پابرجا است، اما قدرت خرید کاهش یافته و مصرف‌کنندگان به سمت خرید کالاهای ارزان‌تر و استفاده از محصولات اقتصادی‌تر حرکت کرده‌اند.

وی در مورد تعدیل نیرو در صنعت مبلمان نیز گفت: با وجود کاهش سفارش‌ها و مشکلات تامین مواد اولیه تعدیل نیرو رخ نداده است، اما به دلیل این که بازار نوسان دارد، فشار زیادی به بنگاه‌ها وارد شده است. صنعت مبلمان متکی به نیروهای متخصص است، تولیدکنندگان برای حفظ این نیروها تلاش می‌کنند. این موضوع هزینه تولید را افزایش می‌دهد.

نایب رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان مبلمان ایران گفت: صنعت مبلمان به‌ واسطه ممنوعیت واردات رشد قابل‌توجهی داشته است. در گذشته سالانه حدود ۴۰۰‌میلیون دلار واردات مبلمان و محصولات وابسته داشتیم که اکنون به صفر رسیده و در مقابل حدود ۱۰۰‌میلیون دلار صادرات در حوزه مبلمان و محصولات سلولزی انجام می‌شود. ایران در منطقه به‌ ویژه در حوزه محصولات سلولزی، جزو کشورهای قوی است و بعد از ترکیه، رتبه دوم را در اختیار دارد. اگر حمایت مناسبی در زمینه تامین مواد اولیه صورت بگیرد، بدون تردید ظرفیت صادراتی صنعت مبلمان و محصولات سلولزی در مجموع می‌تواند تا حدود یک‌میلیارد دلار افزایش پیدا کند.

فقط کسانی که مجبور هستند مبلمان می‌خرند

رئیس اتحادیه درودگران و مبل‌سازان تهران نیز با اشاره به چالش‌هایی که مبل‌سازان با آن مواجه هستند از تمایل مردم برای تعمیرات مبلمان به جای خرید خبرمی‌دهد و می‌گوید تعدیل نیرو در این صنف آغاز شده و در صورتی که وضعیت به همین شکل ادامه یابد، شاهد موج تعطیلی واحدهای تولیدی خواهیم بود. 

وحید یزدان‌پرستی، رئیس اتحادیه درودگران و مبل‌سازان تهران، در گفت‌وگو با «دنیای اقتصاد» بیان کرد: تامین مواد اولیه برای تولید مبلمان به چند بخش اصلی تقسیم می‌شود. یکی از مهم‌ترین موارد چوب است که متاسفانه در حال حاضر تعرفه واردات آن به‌طور قابل‌توجهی افزایش پیدا کرده است. با توجه به ممنوعیت قطع چوب در داخل کشور، افزایش تعرفه واردات چوب فشار زیادی به تولیدکنندگان وارد کرده و طبیعتا این مساله باعث افزایش قیمت مبلمان می‌شود. بخشی از مواد اولیه هم مانند نخ و چسب عمدتا وارداتی است. مورد بعدی در مورد مواد اولیه، فوم و ابر است که در داخل کشور تولید می‌شود. در این زمینه پیگیر هستیم تا سهمیه‌ای برای تولیدکنندگانی که در حوزه مبلمان فعالیت می‌کنند در نظر گرفته شود تا قیمت تمام‌شده محصولات مناسب باشد.

یزدان‌پرستی گفت: از همه بدتر برای تولیدکنندگان مبل و محصولات چوبی وضعیت خرید ام‌دی‌اف است که در داخل کشور تولید می‌شود. فروش ام‌دی‌اف حالت مافیایی پیدا کرده و قیمت‌ها کاملا نامتعارف‌اند. وقتی دلار گران می‌شود، قیمت این کالا چند برابر افزایش پیدا می‌کند و زمانی که نرخ ارز کاهش پیدا می‌کند، کالا ارزان نمی‌شود. به‌ عنوان مثال، اگر نرخ دلار ۵۰درصد افزایش پیدا کند، قیمت کالا ۹۰درصد افزایش می‌یابد که منطقی نیست.

وی اضافه کرد: صنعت مبلمان نمی‌تواند کاملا صنعتی شود، چرا که بخش زیادی از آن متکی به کار دست است. حتی بهترین کارخانه‌های ما هم نیمه ‌صنعتی هستند. کارگاه‌ها به‌صورت روزانه مواد اولیه را می‌خرند و چون مبلمان اغلب سفارشی است، عدم فروش ام‌دی‌اف به بهانه‌هایی چون افزایش قیمت در آینده به اعتبار تولیدکننده که به مشتری تعهد دارد، خدشه وارد می‌کند. بسیاری از مشتریان به دلایل مختلف مانند مهمانی، جهیزیه یا سیسمونی مجبور به خرید هستند و خلف وعده تولیدکننده آسیب‌های اجتماعی را به دنبال دارد.

وی گفت: در مقطع جنگ تحمیلی ۱۲روزه یک ماه کامل بازار از دست رفت. پس از آن نیز تصمیماتی گرفته شد که فاقد تدبیر کافی بود. افزایش ناگهانی و شدید قیمت کالاهای اساسی باعث نارضایتی عمومی و بروز اتفاقات ناگوار شد و تاثیر مستقیم خود را روی همه صنوف از جمله مبلمان گذاشت. در حال حاضر حال مردم خوب نیست و صرفا کسانی که مجبور باشند مبلمان می‌خرند. یزدان پرستی گفت: در شرایط فعلی رکود در صنعت مبلمان محدود است، اما اگر همین وضعیت ادامه پیدا کند با آغاز سال جدید تعداد واحدهایی که تعطیل می‌شود، افزایش پیدا می‌کند. تعدیل نیروی کار هم در حال وقوع است که دلیل آن افزایش تعمیرات مبلمان است و برخی کارگاه‌ها به سمت تقویت بخش تعمیرات خود حرکت کرده‌اند.

رئیس اتحادیه درودگران و مبل‌سازان تهران گفت: در گذشته تولیدکننده می‌توانست مواد اولیه خود مانند چوب، چسب، پارچه و رنگ را یکجا و برای یک سال تهیه کند، اما امروز این میزان به حدود ۱۰درصد قبل رسیده است. اکثر فعالان این حوزه به خرید روزانه روی آورده‌اند و همین مساله باعث افزایش قیمت تمام‌شده می‌شود. وقتی مواد اولیه را گران می‌خریم، قیمت نهایی محصول هم گران تمام می‌شود. تا چند سال پیش به‌ ویژه قبل از همه‌گیری ویروس کرونا، انبارها همیشه پر بودند، اما بعد از آن شرایط تغییر کرد و سرمایه‌ها کوچک شد. یزدان‌پرستی در پایان گفت: یکی از مشکلات اساسی در صنف ما عدم آگاهی مشتریان از کیفیت محصولات است. اگر مبلمان دارای شناسنامه مشخص، فاکتور رسمی و مشخصات دقیق باشد، مشتری می‌داند چه چیزی می‌خرد و تفاوت محصول مشابه‌ای که اختلاف قیمت ۱۰۰‌میلیون تومانی دارد را متوجه می‌شود و نارضایتی ایجاد نمی‌شود. امروزه دستگاه‌هایی وجود دارد که ارزش آنها به ۱۲‌میلیارد تومان می‌رسد، اما بسیاری از کارگاه‌ها توان تهیه آنها را ندارند. این تجهیزات روی کیفیت دوخت، تمیزی کار و خروجی نهایی تاثیر مستقیم دارند.