تقاضای صنایع مادر، متغیرهای مالی صنعت نسوز را تحتالشعاع قرار میدهد؛
چرخش عملیاتی در گروه نسوز
ثبات تاریخی حاشیه سود در کنار رشد درآمدهای فصلی نشان میدهد صنعت نسوز هنوز از ظرفیت بازیابی برخوردار است و فاصله عملکردی برخی شرکتها با میانگین گروه نیز گواه شکلگیری مزیتهای رقابتی درونصنعتی است. اکنون مسیر آتی این صنعت بیش از هر چیز به پایداری تقاضای صنایع مادر، مدیریت هزینه انرژی و مواد اولیه و استمرار بهبود بهرهوری عملیاتی وابسته خواهد بود.
تقلیل چشمگیر تولیدات
بررسی عملکرد تولیدی صنعت فرآوردههای نسوز در سالهای اخیر نشان میدهد میانگین تولید سالانه این صنعت در سطح ۱۶۳هزارتن قرار داشتهاست، بااینحال روند کلی تولید با افت همراه بوده و بهطور متوسط هر سالکاهش ۲درصدی را تجربه کردهاست. این الگو بیانگر فشارهای ساختاری بر ظرفیت تولید، نوسانات تقاضای صنایع مصرفکننده همچون فولاد و سیمان و همچنین چالشهای مرتبط با تامین مواد اولیه معدنی و هزینه انرژی است که بر سطح تولید شرکتهای فعال در حوزه نسوز اثر گذاشتهاست.
در سال۱۴۰۳ مجموع تولید صنعت به ۱۱۶هزارتن رسیدکه نسبت به سال۱۴۰۲ کاهش ۲۰درصدی را ثبت کرد. این افت به شکل محسوسی بالاتر از روند کاهشی میانگین سالانه بوده و شتاب کاهش تولیدات را ۱۸درصد بیش از متوسط سالهای گذشته قراردادهاست. چنین واگرایی منفی میتواند تحتتاثیر رکود نسبی در صنایع فولادی، کاهش سفارشهای پروژهای و افزایش هزینههای تولید رقم خورده باشد. در مقیاس فصلی تصویر متفاوتی مشاهده میشود. آمارها نشان میدهد در تابستان رشد ۱۴درصدی و در پاییز افزایش ۱۳درصدی در حجم تولید ثبت شدهاست. این بهبود فصلی میتواند ناشی از افزایش سفارشهای تعمیرات دورهای کورههای صنعتی، بهبود نسبی تقاضای داخلی و مدیریت کارآمدتر خطوط تولید در نیمه دوم سالباشد و بخشی از افت سالانه را جبران کند.
در ده ماه نخست سالجاری، شرکتهای صنعت نسوز مجموعا ۱۰۲هزارتن محصول تولید کردند که نسبت به مدت مشابه سالقبل رشد ۲درصدی را نشان میدهد. این افزایش محدود بیانگر تثبیت نسبی سطح تولید در مقایسه با افت شدید سالانه است. در بازه دهماهه، بهترین عملکرد به شرکت «کتوکا» اختصاص دارد. این شرکت با ثبت رشد ۳۹درصدی در تولید، موفق شد ۲۵هزارتن محصول تولید کند و فاصله محسوسی با میانگین صنعت ایجاد کند. چنین عملکردی جایگاه «کتوکا» را بهعنوان یکی از نمادهای پیشرو در صنعت فرآوردههای نسوز تقویت کرده و میتواند در ارزیابیهای بنیادی موردتوجه فعالان بازار سرمایه قرار گیرد.
جهش کمسابقه درآمد در فصل پاییز
بررسی عملکرد ۱۴ سالاخیر صنعت فرآوردههای نسوز نشان میدهد شرکتهای فعال در این حوزه بهطور متوسط سالانه ۳۲درصد به مجموع درآمد خود افزودهاند. این نرخ رشد بیانگر ظرفیت صنعت در بهرهگیری از رشد نرخ ارز، افزایش قیمت مواد نسوز، توسعه صنایع فولادی و سیمانی و همچنین تعدیل نرخهای فروش متناسب با هزینههای تولید است و جایگاه این گروه را بهعنوان یکی از صنایع وابسته به چرخه صنعتی کشور تثبیت کردهاست.
با اینحال در سال۱۴۰۳ تحتتاثیر کاهش مقادیر تولید و افت نسبی سفارش از سوی صنایع پاییندستی، روند رشد درآمدی صنعت با افت شتاب مواجه شد. در این سالدرآمد شرکتهای نسوز ۱۹درصد افزایشیافت که نسبت به متوسط تاریخی، کاهش ۱۳درصدی را نشان میدهد. این موضوع بیانگر اثر مستقیم کاهش تیراژ تولید و محدودیت تقاضا بر صورتهای مالی شرکتها و کاهش توان رشد نسبت به روند بلندمدت است.
در مقیاس فصلی، عملکرد صنعت در پاییز تصویر متفاوتی ارائه میدهد. طی سهماهه سوم سالجاری، مجموع درآمد شرکتهای صنعت نسوز نسبت به مدت مشابه سالقبل با رشد ۱۰۳درصدی همراه شد. این جهش قابلتوجه میتواند ناشی از افزایش نرخ فروش محصولات تخصصی، بهبود تقاضا در صنایع فولادی و رشد سفارشهای پروژهای باشد و نقش مهمی در جبران بخشی از افت سالانه ایفا کند. در 10 ماه نخست سالجاری، مجموع درآمد صنعت به ۴هزار و ۹۶۶میلیاردتومان رسیدکه نسبت به دوره مشابه سالقبل رشد ۶۹درصدی را ثبت کردهاست. این رشد نشان میدهد با وجود افت تولید سالانه، تعدیل نرخهای فروش و بهبود ترکیب محصولات توانسته سطح درآمدی شرکتها را در مقیاس تجمعی تقویت کند. در میان شرکتهای این گروه، بهترین عملکرد درآمدی در سالجاری به شرکت «کایزد» اختصاص دارد. این شرکت با ثبت رشد ۱۳۳درصدی درآمد، فاصله محسوسی با میانگین صنعت ایجادکرده و در جایگاه برتر از منظر شتاب رشد درآمدی قرار گرفتهاست.
ثبات بلندمدت سودآوری
بررسی روند ۱۴ساله متغیرهای سودآوری صنعت فرآوردههای نسوز در بورس تهران نشان میدهد از سال۱۳۹۰ تاکنون متوسط حاشیه سود این صنعت در سطح ۲۲درصد قرار داشته و در یک مسیر نسبتا باثبات حرکت کردهاست. این ثبات بیانگر آن است که صنعت نسوز با وجود نوسانات نرخ ارز، تغییرات بهای مواد اولیه معدنی، هزینه انرژی و رکود و رونق صنایع مصرفکننده، توانسته ساختار سودآوری خود را در یک دامنه مشخص حفظ کند.
در سال۱۴۰۳ حاشیه سود شرکتهای این صنعت در سطح ۲۱درصد بهثبت رسیدکه اختلاف محسوسی با میانگین تاریخی ندارد. این همگرایی نشان میدهد با وجود افت تولید و تغییرات درآمدی، سودآوری صنعت از منظر ساختاری دچار واگرایی جدی نشده و همچنان در چارچوب میانگین بلندمدت قرار دارد. در مقیاس فصلی تصویر سودآوری صنعت تقویت شدهاست. متوسط حاشیه سود فصلی گروه در سطح ۲۳درصد قرار دارد و در پاییز امسال این شاخص به ۲۵درصد افزایشیافتهاست. رشد حاشیه سود در سهماهه سوم سالنشان میدهد بهبود نرخهای فروش، اصلاح ترکیب محصولات و کنترل هزینههای تولید در این بازه شرایط مساعدتری برای شرکتها فراهم کردهاست.
در صنعت فرآوردههای نسوز، مدیریت بهای مواد اولیه، دسترسی پایدار به انرژی و امکان تعدیل نرخ فروش متناسب با نرخ ارز از مهمترین متغیرهای اثرگذار بر سودآوری محسوب میشوند. کاهش فشار هزینهای ناشی از تامین مواد اولیه و بهبود بهرهوری خطوط تولید، حاشیه سود شرکتها را تقویت کرده و زمینه ثبت سطوح بالاتر سود عملیاتی را فراهم کردهاست. این عوامل در کنار رشد درآمدهای فصلی، نقش مهمی در بهبود سودآوری ماههای اخیر ایفا کردهاند. در میان شرکتهای بورسی فعال در صنعت فرآوردههای نسوز، شرکت «کباده» بالاترین سطح سودآوری را ثبت کردهاست. این شرکت در سال۱۴۰۳ و همچنین در پاییز امسال با اختلاف قابلتوجه نسبت به همگروهیهای خود پیشتاز بودهاست. حاشیه سود «کباده» در سال۱۴۰۳ به ۵۷درصد و در پاییز امسال به ۶۶درصد رسیده که فاصله معناداری با میانگین صنعت دارد و جایگاه آن را بهعنوان سودآورترین نماد این گروه تثبیت کردهاست.
