پدرام محمدحسن

قرعه‌کشی خودرو، صف مرغ و خاموشی برق، همه یک ریشه مشترک دارند: «قیمت‌گذاری دستوری». قیمت‌ها در اقتصاد بازار تنها یک عدد اسمی نیستند، بلکه مهم‌ترین سازوکار انتقال اطلاعات میان تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان محسوب می‌شوند. قیمت‌ها نشان می‌دهند چه کالایی کمیاب‌تر است، تولید آن چه هزینه‌ای دارد و جامعه چه ترجیحاتی دارد. هرگاه دولت به‌صورت مستقیم در تعیین سطح قیمت‌ها مداخله می‌کند، این کارکرد اطلاعاتی مختل شده و تخصیص منابع از مسیر طبیعی خود منحرف می‌شود. سیاست «قیمت‌گذاری دستوری» یکی از فراگیرترین اشکال این مداخله است که طی دهه‌های گذشته در اقتصاد ایران به‌طور گسترده در بازارهایی مانند انرژی، خودرو، دارو، ارز، کالاهای اساسی و محصولات کشاورزی اجرا شده و آثار قابل‌توجهی بر ساختار تولید و رفاه اجتماعی بر جای گذاشته است.