شماره روزنامه ۶۵۰۳
|

اقتصاد

اقتصاد

    جمعه، ۱۷ بهمن ۱۴۰۴
  • وزیر اقتصاد به سوال «دنیای اقتصاد» پاسخ داد؛ آیا دولت در مسیر گذار به اقتصاد آزاد حرکت می کند؟

    روزنامه شماره ۶۵۰۳

    حفره‌های سیاستگذاری ارزی

    دنیای اقتصاد: حذف ارز ترجیحی و حرکت به سمت تک‌نرخی شدن ارز، یکی از پرچالش‌ترین و در عین حال اصلی‌ترین مطالبات بخش خصوصی و تولیدکنندگان در سال‌های اخیر بود. ارز ترجیحی گرچه با هدف حمایت از مصرف‌کننده و کنترل قیمت کالاهای اساسی تعریف شد، اما در عمل به بستری برای ایجاد رانت، مشوق‌های وارداتی، ناکارآمدی در تخصیص منابع و تضعیف تولید داخلی و صادرات تبدیل شد. در واقع بخش قابل‌توجهی از یارانه ارزی نه‌تنها به مصرف‌کننده نهایی نمی‌رسید، بلکه عمدتا در حلقه‌های میانی زنجیره توزیع جذب می‌شد و دهک‌های پردرآمد بیشترین…
  • آیا عملکرد متولی تامین انرژی قابل دفاع است؟

    روزنامه شماره ۶۵۰۳

    برق گرفتگی آمار «برق‌رسانی»

    نیای اقتصاد - فاطمه صالحی : انتشار آمارهایی نظیر رشد ۱۲۴۷‌درصدی برق‌رسانی روستایی یا افزایش ۱۱۱۲‌درصدی تعداد مشترکان برق که به تازگی از سوی وزارت نیرو منتشر شده‌است، در نگاه نخست تصویری از جهش و شتاب در توسعه صنعت برق ایران ارائه می‌دهد، اما مساله اصلی نه خود عدد، بلکه «بازه‌ای» است که این عدد در آن تولید شده‌است. وقتی از ۴۷سال صحبت می‌شود، در واقع از نزدیک به نیم قرن زمان سخن گفته می‌شود؛ دوره‌ای که در آن جهان چندین موج فناوری، تغییر پارادایم‌های توسعه و تحولات بنیادین در حکمرانی انرژی را…
  • خطای محاسباتی کاخ سفید در جنگ تعرفه‌ها بررسی شد

    روزنامه شماره ۶۵۰۳

    ترامپ و بیگانگی با منطق نظریه بازی‌ها

     کوایچی ‌هامادا *
    هرچند بقا و شکوفایی انسان در گرو همکاری است، اما نباید از یاد برد که برترین و خلاقانه‌ترین دستاوردهای بشری اغلب از دل رقابت زاده می‌شوند. ایجاد توازن صحیح میان همکاری و رقابت همواره آسان نیست، اما وقتی پای اقتصاد جهانی به میان می‌آید، به لطف بینش‌های عمیق نظریه بازی‌ها، این مساله آن‌قدرها هم که به نظر می‌رسد پیچیده نیست. دونالد ترامپ اگر با این مفاهیم آشنا شود، خدمت بزرگی به کشورش و جهان خواهد کرد. جان نش، برنده جایزه نوبل، با تکیه بر آثار جان فون نویمان ریاضی‌دان و اسکار مورگنسترن اقتصاددان،…
  • چگونه از مارپیچ صعودی قیمت‌ها خارج شویم؟

    روزنامه شماره ۶۵۰۳

    چهار تابلوی تاریخی تورم

    دنیای اقتصاد: سیر تاریخی تورم در ایران، چهار دوره اصلی با ویژگی‌های مشخص را برجسته می‌کند. دوره نخست از سال ۱۳۱۶ تا اوایل دهه ۱۳۳۰ با نوسانات شدید، جهش‌های بالای ۱۰۰درصد و حتی تورم منفی همراه بود که بیشتر ناشی از جنگ جهانی، بی‌ثباتی سیاسی و اختلالات عرضه بود. در دوره دوم، از ۱۳۳۰ تا ۱۳۵۲ اقتصاد وارد دوره‌ای باثبات با میانگین تورم حدود ۶درصد شد. پس از سال ۱۳۵۲ تا سال ۱۳۹۶ همزمان با جهش درآمدهای نفتی، انقلاب، جنگ و آغاز دوره سازندگی و اصلاحات، تورم دورقمی مزمن به ویژگی دائمی اقتصاد ایران تبدیل شد. در دوره…
  • رالی رویایی جای خود را به ریزش داد

    روزنامه شماره ۶۵۰۳

    راز سقوط بازارهای جهانی

    دنیای اقتصاد: رالی صعودی بازارهای جهانی که تا هفته‌های اخیر نوید تداوم رشد را می‌داد، اکنون جای خود را به موجی از فروش و ریسک‌گریزی داده است. سقوط فلزات، رمزارزها و شاخص‌های سهام و هجوم سرمایه به اوراق خزانه‌داری، نشانه چرخش عمیق در انتظارات است. سهام آمریکا زیر فشار داده‌های ضعیف بازار کار و ابهام در مسیر سیاست پولی عقب نشست، رمزارزها با فروکش هیجان سفته‌بازی و خستگی سرمایه‌گذاران خرد سقوط کردند و فلزات گران‌بها قربانی خروج شتاب‌زده سرمایه و بسته‌شدن موقعیت‌های اهرمی شدند.
  • رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام تاکید کرد

    روزنامه شماره ۶۵۰۳

    انسجام ملی؛ کلید حل مشکلات

    دنیای‌ اقتصاد: رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام با بیان اینکه ما در موقعیت دشواری قرار داریم و با مشکلات معیشتی و اقتصادی مواجه هستیم، تاکید کرد: در این شرایط راه‌حل همان ایستادگی است، اما این ایستادگی مقوماتی دارد و از جمله مهم‌ترین آنها «انسجام داخلی» است.
  • «فارن پالیسی» مذاکرات ایران و آمریکا را تحلیل کرد

    روزنامه شماره ۶۵۰۳

    توافق در برابر توافق

    دنیای اقتصاد: دلایل زیادی برای بدبینی نسبت به مذاکرات ایالات متحده و ایران در عمان وجود دارد. مذاکره‌کنندگان با ترکیبی از بار سیاسی فراوان حاصل از پنج دور مذاکرات غیرمستقیم ایالات متحده و ایران در سال گذشته - که با حملات ایالات متحده و اسرائیل به پایان رسید - و اهداف گسترده، وارد گفت‌و‌گو شده‌اند. به نظر می‌رسد دولت ترامپ به دنبال امتیازاتی از ایران فراتر از برنامه هسته‌ای، از جمله محدود کردن برنامه موشک‌های بالستیک ایران و کاهش رابطه با متحدان منطقه‌ای بوده باشد. در همین حال، برخی سناریوها…
  • «دنیای‌اقتصاد» بررسی می‌کند؛ چرا خروجی نشست‌های شورای‌شهر تهران به‌جای «برنامه‌ریزی و سیاستگذاری» شبیه دورهمی‌ هفتگی است؟

    روزنامه شماره ۶۵۰۳

    خلأ حکمرانی در اداره تهران

    دنیای اقتصاد: ۲.۵ دهه عملکرد شورای شهر تهران از دوربین‌های «سیاستگذاری» و «کنترل شهرداری»، مردودی و ناکامی این نهاد را نشان می‌دهد. نشست‌های هفتگی شورا شبیه «دورهمی‌های بی‌نتیجه» شده و در سمت مقابل، مسائل بحرانی تهران در حال رکوردزنی است. این دو، ریشه مشترک دارند؛ خلأ «حکمرانی‌شهری».
  • رویترز از طرح محرمانه ابوظبی برای اسکان هزاران آواره فلسطینی در جنوب غزه رونمایی کرد

    روزنامه شماره ۶۵۰۳

    نقشه امارات برای رفحِ ویران‌شده

    دنیای‌اقتصاد: امارات متحده عربی طرح‌هایی را برای ساخت مجتمعی برای اسکان هزاران فلسطینی آواره در بخشی از جنوب غزه تهیه کرده است که تحت کنترل نظامی اسرائیل قرار دارد. بر اساس نقشه‌ای که رویترز و افراد دخیل در جریان این طرح‌ها مشاهده کرده‌اند، نقشه مذکور نشان می‌دهد که «مجتمع مسکونی موقت امارات متحده عربی» در نزدیکی رفح، شهری که زمانی بیش از ۵۰۰ هزار نفر جمعیت داشت، اما اکنون تقریبا به‌طور کامل توسط نیروهای اسرائیلی تخریب و خالی از سکنه شده است، ساخته خواهد شد.
  • تضعیف آزادی مطبوعات، مسیر را برای گسترش فساد هموار می‌کند

    روزنامه شماره ۶۵۰۳

    فرجام دموکراسی بدون رکن‌چهارم

    دنیای‌ اقتصاد: آزادی مطبوعات در جهان در حال کاهش است و محدودسازی رسانه‌ها، فساد را تشدید می‌کند. دولت‌های پوپولیست و اقتدارگرا با سرکوب خبرنگاران و رسانه‌های مستقل، شفافیت را تهدید می‌کنند.
  • بورس چگونه به ریل صعودی بازخواهد گشت؟

    دنیای اقتصاد-محمد نعمت‌زاده: بورس در هفته گذشته با رشد شاخص‌ کل و افت شاخص هموزن همراه بود. به نظر فعالان بازار سرمایه سایه ریسک‌های سیاسی و احتمال تشدید تنش‌ها، کماکان بر سر بازار است و زمانی که سایه این ریسک‌ها کم‌رنگ شود، بازار می‌تواند برای یک روند صعودی آماده شود.
  • وزیر اقتصاد: اثر حذف ارز ترجیحی دو ماهه تمام می‌شود

    روزنامه شماره ۶۵۰۳

    مهار تورم؛ اولویت تیم اقتصادی

    دنیای اقتصاد: به تازگی هم وزیر اقتصاد و هم رئیس کل بانک مرکزی در مصاحبه‌هایی جداگانه، از اهمیت کنترل مهار تورم سخن گفته‌اند. به نظر می‌رسد همزمانی این سخنان به معنای عزم جدی مقامات اقتصادی کشور برای اجرای برنامه‌ای همه‌جانبه در جهت مهار تورم است. وزیر اقتصاد در مصاحبه‌ای اعلام کرد که تمام توان وزارت اقتصاد به کار گرفته می‌شود تا از تبدیل فشارهای تورمی به افزایش نقدینگی و در نتیجه افزایش بیشتر تورم جلوگیری شود. رئیس کل بانک مرکزی نیز در مصاحبه‌ای اعلام کرد که تمام توان بانک مرکزی بر بهبود تدریجی وضعیت…
  • اهمیت مناطق آزاد تجاری در تولید صادرات‌محور

    شادا: وزیر امور اقتصادی و دارایی گفت: تحول اقتصادی کشور از مسیر مناطق آزاد عبور خواهد کرد؛ تحولی که مبتنی بر توسعه تولید صادرات‌محور، گسترش تجارت با کشورهای همسایه و کشورهای منطقه، به‌ویژه کشورهایی است که با آنها ارتباطات زمینی داریم؛ ارتباطاتی که در شرایط تحریمی، به فرصتی راهبردی برای کشور تبدیل می‌شود.
  • هفته پرنوسان کامودیتی‌ها زیر سایه ریسک و رکود تقاضا

    روزنامه شماره ۶۵۰۳

    فلزات اساسی عقب‌نشینی کردند

    دنیای اقتصاد: بازارهای کالایی در هفته منتهی به ششم فوریه زیر سایه هم‌زمان ریسک‌های ژئوپلیتیک، داده‌های ضعیف اقتصاد آمریکا و نوسان انتظارات سیاست پولی قرار گرفتند. جایی که نفت با ابهام مذاکرات ایران و آمریکا نوسان کرد، فلزات گران‌بها پس از ثبت رکوردهای تاریخی وارد فاز اصلاحی شدند و فلزات پایه تحت فشار افت تقاضای چین و تقویت دلار عقب نشستند.
  • نرخ بهره اقتصادهای توسعه‌یافته بدون تغییر باقی ماند

    روزنامه شماره ۶۵۰۳

    جهان در سیطره داده‌ها

    دنیای اقتصاد: در هفته‌ای که گذشت، داده‌های اقتصادی زیادی از سوی کشورهای مختلف منتشر و جلسات شورای نرخ بهره بانک‌های مرکزی نیز برگزار شد.
  • ناکامی حسن یزدانی در وزن جدید

    روزنامه شماره ۶۵۰۳

    کابوس آمریکایی

    دنیای اقتصاد: نخستین مسابقات رنکینگ اتحادیه جهانی در سال ۲۰۲۶ در بخش کشتی آزاد روزهای ۱۵ و ۱۶ بهمن ماه با نام جام اوپن زاگرب، در شهر زاگرب کرواسی برگزار شد و در پایان تیم کشتی آزاد جمهوری اسلامی ایران با کسب ۲ مدال طلا، ۲ مدال نقره و ۶ مدال برنز به رتبه دوم رسید. نکته مهم این رقابت‌ها که قرار بود جولانگاه شاگردان پژمان درستکار باشد، اما نتایج ضعیف هم کم نداشت، ناکامی عجیب حسن یزدانی بود. کاپیتان تیم که در فینال المپیک پاریس از ناحیه شانه دچار مصدومیت شده بود، پس از گذشت ۱۸ ماه و انجام چند…
  • زنجیره دارو زیر فشار انباشت بحران‌ها

    مجتبی بوربور*
    تشدید همزمان مجموعه‌ای از عوامل محدودکننده در زنجیره دارو، چشم‌انداز تامین پایدار و به‌موقع اقلام دارویی کشور، به‌ویژه داروهای خاص و بیمارستانی را با اختلال جدی مواجه کرده است. این وضعیت صرفا محصول تحولات اخیر نیست، بلکه حتی پیش از رخدادهای جدید نیز نشانه‌های آشکار فشار بر نظام تامین دارو قابل مشاهده بود. اکنون اما با انباشت بحران‌ها، انتظار تشدید کمبود دارو نه یک گمانه بدبینانه، بلکه برآیندی قابل پیش‌بینی از شرایط موجود است.
  • بدهی‌های xAI چطور دور زده شد؟

    روزنامه شماره ۶۵۰۳

    بازی هوشمندانه ماسک

    دنیای اقتصاد: بر اساس گفته‌های افراد مطلع از جزئیات معامله ایلان ماسک در خرید xAI توسط اسپیس‌ایکس از یک سازوکار رایج ادغامِ دومرحله‌ای استفاده کرده که دو مزیت هم‌زمان داشته است؛ نخست اجتناب از بازپرداخت‌ میلیاردها دلار بدهی و دوم ایجاد مزیت مالیاتی برای سهامداران. این ساختار همچنین اسپیس‌ایکس را در برابر هرگونه مسوولیت حقوقی ناشی از xAI مصون می‌کند.
  • بزوس، قاتل میز فناوری واشنگتن‌پست

    دنیای اقتصاد: گفتن اینکه ما در یک جامعه فناوری‌محور زندگی می‌کنیم، کم‌گویی است. نرم‌افزار، به‌ویژه یادگیری ماشینی و هوش مصنوعی، همراه با تولید پیشرفته، فناوری را به گوشه و کنار خیابان‌ها، مدارس، ادارات، کارخانه‌ها و حتی مزارع کشاورزی رسانده است. این فناوری که بخش عمده‌ای از آن در سیلیکون‌ولی ایجاد شده است، روی مچ دست شما قرار می‌گیرد، در جیب شما حمل می‌شود، در فیلم‌هایی که تماشا می‌کنید و شاید در موسیقی‌هایی که گوش می‌دهید، ادغام شده است.
  • آپدیت ویندوز؛ بلای جان بازی‌ها

    دنیای اقتصاد: انویدیا به کاربران ویندوز ۱۱ توصیه کرده است به‌طور موقت به‌روزرسانی امنیتی ژانویه ۲۰۲۶ با کد KB۵۰۷۴۱۰۹ را حذف کنند. به‌گفته این شرکت این آپدیت که به‌صورت اجباری منتشر شده، روی برخی سیستم‌های گیمینگ به‌ویژه مجهز به کارت‌های گرافیک GeForce باعث افت ۱۵ تا ۲۰ فریم بروز آرتیفکت‌های تصویری و حتی صفحه‌سیاه شده است. به نقل از تکنولوژی‌نیوز، مایکروسافت ضمن تایید بخشی از مشکلات بوت یک اصلاحیه اختیاری با کد KB۵۰۷۴۱۰۵ برای رفع صفحه‌سیاه منتشر کرده است. بررسی‌ها همچنان ادامه دارد.
  • مساله توسعه در ایران؛ اقتصاد یا بلوغ فکری؟

    بابک حقیقی‌راد *
    موضوع توسعه در ایران، دهه‌هاست که حول سیاست‌های اقتصادی، ساختارهای نهادی، نرخ ارز، بهره‌وری سرمایه و اصلاحات مالی می‌چرخد. گویی اگر نسخه‌های درست اقتصادی نوشته شوند، توسعه نیز به‌طور خودکار محقق خواهد شد. با این حال، تجربه مکرر شکست یا نیمه‌کاره‌ماندن اصلاحات در حوزه اقتصاد این پرسش را جدی‌تر از همیشه به عنوان پرسشی تاریخی مطرح می‌کند که آیا مساله اصلی توسعه در ایران، صرفا مربوط به عملکرد و رفتارهای اقتصادی دولت‌ها است یا در سطح عمیق‌تری از لایه‌های روان‌شناسی اجتماعی و فرهنگ عمومی مردم مبتنی…
  • چرخه‌ نااطمینانی

    دکتر معصومه محمدی‌فر*
    تورم امروز ایران را دیگر نمی‌توان با الگوهای آشنای دهه‌های گذشته توضیح داد. مساله فقط بالا بودن نرخ تورم نیست، بلکه ورود اقتصاد به وضعیتی است که در آن قواعد کلاسیک تعدیل قیمت‌ها کارآیی خود را از دست داده‌اند. نه رکود الزاما تورم را مهار می‌کند، نه افزایش عرضه به‌سادگی قیمت‌ها را پایین می‌آورد و نه سیاستگذار می‌تواند با یک ابزار مشخص پولی یا مالی مسیر قیمت‌ها را کنترل کند. آنچه امروز مشاهده می‌شود حاصل انباشت هم‌زمان چند شوک است: شوک‌های امنیتی، سیاستی، نهادی و انتظاری. هر یک از این شوک‌ها…
  • شوک قیمتی در نهاده‌های تولید

    حسین رحمانی‌زاده*
    اگر از منظر اقتصاد کلان جریان اصلی و با تمرکز بر ویژگی‌های نهادی و ساختاری اقتصاد ایران به مساله نگاه کنیم، قطعی یا اختلال گسترده اینترنت را می‌توان به ‌صورت معنادار به ‌عنوان یک شوک منفی عرضه تفسیر کرد. این تفسیر نه از سر تشبیه استعاری، بلکه بر مبنای منطق تحلیلی استاندارد اقتصاد کلان و جایگاه اینترنت در تابع تولید بنگاه‌های ایرانی قابل دفاع است.
  • «زندگی و زمانه آذر فخر» در ویترین کتاب‌فروشی‌ها

    دنیای اقتصاد: کتاب «زندگی و زمانه آذر فخر» به کوشش امین حق‌ره منتشر شد. آذر فخر زندگانی پرفرازونشیبی داشت؛ درآمیخته با شکست‌های صعب و پیروزی‌های بزرگ. زنی بود قوی، با اراده و عزتمند. شیفته دانستن بود و گام برداشتن در راه‌هایی تازه. کار معلمی، کار در کانون اصلاح و تربیت، کار در بیمارستان سانترال (نقاهتگاه بیماران صعب‌العلاج سرطانی) و پررنگ‌تر از همه، کار در عرصه بازیگری تئاتر و تلویزیون، را همزمان در سطوح عالی تجربه کرد. این کتاب روایتی مفصل، صریح و شخصی از زندگی یکی از زنان تاثیرگذار اما کمتر…
  • پیامدهای قطع اینترنت

    نرگس خسروی‌نژاد*
    به‌طور کلی می‌توان گفت مهم‌ترین و بنیادی‌ترین عامل تورم در اقتصاد ایران، رشد بالای نقدینگی بوده است. تجربه اقتصاد ایران در دهه‌های گذشته نشان می‌دهد که هر زمان حجم نقدینگی با سرعتی بیش از ظرفیت تولید اقتصاد افزایش یافته، نتیجه آن به شکل افزایش سطح عمومی قیمت‌ها نمایان شده است. ریشه اصلی این رشد نقدینگی را باید در کسری بودجه مزمن دولت جست‌وجو کرد. به این معنا که دولت به دلیل عدم توازن میان درآمدها و هزینه‌های خود، ناچار می‌شود برای تامین منابع مالی، از روش‌هایی استفاده کند که در نهایت به افزایش…
  • ساختار جدید نظام‌نامه شورای معادن استان‌ها بررسی شد

    روزنامه شماره ۶۵۰۳

    گذار به حکمرانی شفاف در معدن

    دنیای اقتصاد: بخش معدن همواره یکی از ارکان اصلی اقتصاد ملی ایران بوده است و نقش آن در تامین مواد اولیه صنایع، اشتغال‌زایی و توسعه صادرات غیرنفتی غیرقابل انکار است. از ابتدای انقلاب، کشور شاهد رشد و تنوع چشم‌گیر فعالیت‌های معدنی بوده است، اما این رشد بدون ایجاد چارچوب‌های قانونی شفاف و استاندارد، همواره با چالش‌هایی در زمینه تصمیم‌گیری استانی، تضییع حقوق ذی‌نفعان و اختلاف در تفسیر قوانین مواجه بوده است. شوراهای معادن استان‌ها به عنوان ارکان تصمیم‌گیری محلی، مسوولیت سنگینی در مدیریت معادن و حفظ منابع ملی…
  • چرا بازار سهام رشد محدود را تجربه کرد؟

    ابهام در مسیریابی بورس

    دنیای اقتصاد: پس از آن که در هفته اول بهمن ماه شاخص‌های سهامی با افت خیره‌کننده‌ای مواجه شدند، در هفته‌ای که گذشت، شاخص کل بورس با رشد ۱.۹۵درصدی همراه شد و این در حالی است که شاخص هم‌وزن کاهش ۱.۲۶درصدی را تجربه کرد.بر این اساس به نظر می‌رسد، احتیاط بیشتر معامله‌گران متاثر از عدم قطعیت‌های مباحث سیاسی و اقتصادی شکل گرفته است و می تواند سناریوی روند متعادل بورس را طولانی تر کند.